Narito ang paliwanag tungkol sa vertigo at bakit ito karaniwang nararanasan ng marami.
Ano ang vertigo
• Ang vertigo ay ang pakiramdam na ikaw o ang paligid ay umiikot, umiinda o nagiging balanse. Hindi lang simpleng pagkahilo; kadalasan may kasamang pakiramdam ng pagkahulog o pagkakagulo ng paningin.
• Maaari itong magtagal sandali o paulit-ulit depende sa sanhi.
• Maaari itong magtagal sandali o paulit-ulit depende sa sanhi.
Bakit nararanasan natin ito
• Pseudo-kahulugan ng pagkahilo: Madalas ang vertigo ay resulta ng problema sa inner ear o vestibular system na responsable sa balanse.
• Madalas na sanhi:
○ Benign paroxysmal positional vertigo (BPPV): maliit na kristal sa loob ng tainga na naiiba ang posisyon kapag gumagalaw ang ulo, kaya’t nagdudulot ng panandaliang pag-ikot.
○ Vestibular neuritis o labyrinthitis: impeksiyon o pamamaga ng vestibular nerve/inner ear.
○ Ménière’s disease: paulit-ulit na episodes na may ang tunog sa tenga (tinnitus), pakiramdam ng fullness sa tenga, at pagbabago sa pandinig.
○ Paggamit ng ilang gamot, pananakit ng ulo (migraine-associated vertigo), pinsala sa ulo, o iba pang kundisyon sa tainga.
• Mga sintomas na kadalasang kasama:
○ Panginginig ng paningin o pag-ikot
○ Pagkahilo, pagkahilo o imbalance
○ Pagduduwal o pagsusuka
○ Pagbabago sa pandinig o buzog sa tenga (lalo na sa Ménière’s)
Nystagmus (paspas na involuntary na kilusan ng mata)
Mga alalahanin at kailangang bantayan
• Kung biglaan at matindi ang vertigo kasabay ng mahihirap na sintomas tulad ng kahinaan o numbness sa katawan, kahirapan sa pagsasalita, paningin na doblé, o kahirapan sa paglalakad, ito ay maaaring kailangan ng agarang medikal na atensyon.
• Kung may pananakit ng ulo na matindi, pinsala sa ulo, o bagong pagkalumpo ng tenga pagkatapos ng pinsala.
• Kung may seryosong pagbabago sa pandinig o balanse na patuloy na umiiral.
Ano ang maaari mong gawin ngayon
• Umupo o humiga muna kapag nagsimula ang pag-ikot.
• Iwasan ang biglaang paggalaw ng ulo at mabagal na kilos.
• Uminom ng tubig at iwasan ang alak.
• Kung madalas ang episodes, magpakonsulta sa isang doktor o ENT para ma-diagnose ang sanhi.
• Para sa BPPV, maaaring isagawa ng clinician ang Epley maneuver o iba pang repositioning maneuvers; hindi mainam subukan ang mga ito sa bahay nang walang tamang gabay.
Kailan kumonsulta o humingi ng tulong
• Kung unang beses mong naramdaman ang vertigo at may kasamang pananakit ng ulo, dobleng paningin, malabong paningin, kahinaan o panlalabong ng facial, o kung ikaw ay may pinsala sa ulo.
• Kung ang vertigo ay tumatagal ng higit sa isang araw o paulit-ulit na nangyayari na naapektuhan ang araw-araw na gawain.
• Kung may pagkabingi, tinnitus, o pakiramdam ng puno sa tenga kasama ng vertigo.
Mga tanong na makakatulong para sa clinician
• Gaano katagal ang isang episode at ano ang nagtitrigger nito?
• May kasamang pandinig ba (tinnitus, fullness ng tenga) o migraines?
• May mga gamot ka bang iniinom na maaaring maka-apekto sa balanse?
• May kasaysayan ka ba ng pinsala sa ulo o stroke sa pamilya?
Kung nararanasan mo ngayon ang matinding sintomas o may bagong neurological symptoms, lumapit agad sa emergency o tawagan ang serbisyong medikal.
0 Comments